Kan je je even voorstellen?

Ik ben Frank Deboosere, VRT-weerman sinds 1987. Ik ben geboren in Mechelen in 1958. Ik ben de vader van Elke, Maarten, Tom en Dieter. Mijn vrouw heet Hilde. Mijn passie is sterrenkunde. Ik hou ook veel van muziek en speel vaak piano: van klassieke muziek, jazz tot evergreens. Ik heb ook een zwak voor computers, cijfers en multimedia. Mijn favoriete sporten zijn fietsen en zwemmen.


En facebook? Daar ben je toch ook actief?

Nee nee nee. Laat me duidelijk zijn. De personen die zich op allerlei sociale netwerksites voordoen als Frank Deboosere, zijn bedriegers. Zij stelen mijn digitale identiteit en lichten dus het publiek op. Ik weet niet wat ze in mijn naam schrijven. Dat kan dus niet. Ik heb dan ook ingegrepen en op dit ogenblik zijn de meeste oplichters van het net verdwenen.


Wat heb je gestudeerd?

Ik wilde astronoom worden, dus ik volgde Latijn-Wiskunde. Het ging allemaal heel vlot. Misschien zelfs te vlot, want op de universiteit moest ik dan wél studeren, maar dat was ik niet gewoon. Heel concreet ben ik tot in mijn eerste licentie natuurkunde geraakt. Later ben ik regent Nederlands-Engels-Geschiedenis geworden. Resultaat van alle studieperikelen is dat ik ook na mijn studies ben blijven studeren. Dat is trouwens erg belangrijk: je leert in feite je hele leven lang.

Specifieke studies om weerman te worden zijn er niet. Ik heb wel twee jaar les gekregen van Armand Pien zaliger. Maar het belangrijkste om het weer te kunnen presenteren, is je talen kennen en goed en verstaanbaar kunnen praten. Het is niet omdat je een ongelooflijk slimme professor bent, dat je daarom de weersverwachtingen goed en eenvoudig uitlegt. Ik kan het niet moeilijk uitleggen, want dan snap ik het zelf niet meer. Daarom probeer ik alles zo verstaanbaar mogelijk aan de mensen mee te delen.


Daar heb je zelfs een prijs voor gekregen.

Ja, de Wablieftprijs, voor klare taal. Als jongeman heb ik ook het "de Gruyterjuweel" voor declamatie gewonnen in Mechelen, mijn geboortestad.


Je hebt ook boeken geschreven?

In 1996 schreef ik het boek "Weer en milieu". Het was allang duidelijk dat ons leefmilieu wordt beïnvloed door het weer. Je vindt het boek terug in vele Vlaamse bibliotheken. Ondertussen is er heel wat nieuwe informatie beschikbaar, maar "Weer en milieu" blijft toch interessante lectuur. In 2008 heb ik een boek voor de jeugd geschreven, "Reis door het heelal". De opbrengst van dat boek gaat volledig naar de popularisatie van wetenschap, meerbepaald naar volkssterrenwacht MIRA vzw in Grimbergen. Ondertussen heb ik een nieuw boek over het weer geschreven: "Meer weer, een heldere kijk op het weer". Dat boek is verschenen in oktober 2009. Het boek is een groot succes.


Voorspel je zelf het weer?

Het weerbericht is het resultaat van het werk van een heel team. Wij halen de informatie bij het K.M.I. in Ukkel: daar zitten de voorspellers. Wij zijn maar één klein radertje van het geheel. Maar het is meer dan alleen maar presenteren: we tekenen de kaarten zelf en dreunen geen tekst af. Ik gebruik al meer dan vijftien jaar geen autocue meer. Als een voorspelling de mist ingaat, dan zijn wij het eerste aanspreekpunt voor de pers. Vandaar dat veel mensen denken dat ik werk op het K.M.I. Dat is dus niet zo, maar Ukkel is doorheen de jaren wel mijn tweede thuis geworden.


Hoe ziet je dag er uit?

Telefoneren, het K.M.I., het internet, VRT. Daar maak ik de weerkaarten. Allerlei mail beantwoorden slorpt ook veel tijd op. Ik probeer dat tegenwoordig te automatiseren. Ik sta ook de pers te woord.

Ik beantwoord alle mails en probeer iedereen zo veel mogelijk te helpen. Soms is dat niet makkelijk. Mensen lijken te vergeten dat mijn job weervoorspeller is. Ik krijg soms de gekste vragen...


Je krijgt wellicht veel foto's over het weer toegestuurd?

Dat klopt. Heel veel foto's... Die mensen krijgen dan het standaardantwoord (en een verwijzing naar mijn internetsite) dat we beschikken over een heleboel fotografen die ook bij slecht weer fotograferen en er zelfs dan in slagen om prachtige foto's te maken. Nu zijn er echt genoeg. Ik ben zelf trouwens ook een aktief fotograaf.

Mijn 'informanten' zijn vaak sneller dan de VRT-nieuwsdienst. Korter kunnen we niet bij het weer staan. Het is heel leuk om input van die mensen te krijgen.

Bij speciale weergebeurtenissen zoals hevige hagelbuien, windhozen of wateroverlast mag je natuurlijk altijd een foto doorsturen. Een zoveelste beeld van een cumulusje en een koe op de voorgrond zal echter niet het weerbericht halen. En ook een sneeuwlandschap, een regenboog of een zonsondergang is niet voldoende. Meer info vind je hier en hier.




Repeteer je voor het weerbericht?

Een paar minuutjes voor uitzending ga ik voor de bluekey staan. Dat is een blauw scherm dat wordt weggefilterd en vervangen door de computerbeelden. Als ik echt blauwe kleren aan heb, kunnen we ook de greenkey gebruiken. Ik kijk ook nog eens na of alle beelden in de juiste volgorde staan. Het grote voordeel om zonder autocue te presenteren, is dat je gemakkelijker op je pootjes kan vallen.

Het is al eens gebeurd dat ik te vroeg op het scherm kwam. Als het rode lichtje dan niet aanfloept, dan heb je zo'n gevoel van "ben ik nu in beeld of niet". Een ankerman van het nieuws heeft hetzelfde probleem. Als er eens iets mis loopt, dan hebben wij het voor de meeste mensen altijd gedaan. We zijn nu eenmaal het uithangbord van het weer.


Wat is je idee over het broeikaseffect?

Ik probeer daar een neutraal maar kritisch waarnemer in te zijn en als neutrale waarnemer het standpunt van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) te volgen. De media worden door sommige mensen op sleeptouw genomen met een heleboel sensationele berichten en "hete lucht". Langs de andere kant kan je er niet onder uit dat de toestand van de aarde niet echt rooskleurig is. We hebben maar één aarde en moeten er zorg voor dragen. Het voorzorgprincipe lijkt me zeer nuttig: denk na over de schade die je aanricht, want de volgende generaties zullen daar een zware prijs voor moeten betalen.


Waar vind ik informatie over het broeikaseffect?

De collega's van het KNMI in Nederland hebben een goede site die ik kan aanraden: http://www.knmi.nl/klimaatverandering_en_broeikaseffect/ .
Het nieuwe rapport van het IPCC is eveneens beschikbaar: http://www.knmi.nl:80/kenniscentrum/ipcc_2007/inleiding/ .
Zelf maakte ik voor een hoorzitting van de commissie Leefmilieu in het Vlaams Parlement in 2007 dit verslag.
Het KMI (Ukkel) publiceerde onlangs een zeer interessante samenvattende studie over het klimaat, waarin alle onzekerheden uitgebreid aan bod komen.


Je hebt de voorbije jaren je houding tegenover het broeikaseffect geleidelijk bijgesteld. Maar toch blijf je nog kritisch. Welke onzekerheden zijn er nog?

Er zijn nog altijd onbekende factoren in de berekeningen. Voortdurend ontdekken we nieuwe dingen.

1) Zo weten we niet hoe waterdamp (veruit het belangrijkste broeikasgas en dus niet koolstofdioxide) zich zal gedragen in een veranderende wereld.

2) Computermodellen hebben het nog altijd moeilijk om de verschillende wolkensoorten te modelleren: meer hoge wolken of meer lage wolken, dat maakt een enorm verschil. Een recent KMI-rapport zegt: er bestaat nog een grote onzekerheid over de reactie van de hoeveelheid bewolking op de temperatuurstijging ten gevolge van de toegenomen broeikasgassen.

3) Er moet nog veel onderzoek gebeuren naar de invloed van roet en fijn stof in de atmosfeer. Dat fijne stof veroorzaakt heel veel gezondheidsproblemen en vroegtijdige overlijdens. Maar het zorgt er ook voor dat het zonlicht wat minder fel schijnt, een zogenaamde "global dimming". Als we het probleem van het fijn stof oplossen, zal de zon hier op aarde feller stralen en dat is een bron van extra warmte... Of om het met de woorden van een recent KMI-rapport te zeggen: naast de toename van de hoeveelheid broeikasgassen zorgt de afname van de klassieke vervuiling voor een bijkomende opwarming van de aarde.

4) We weten veel te weinig over de manieren waarop oceanen reageren op veranderende temperaturen. Dit is nog een zeer grote onbekende.

5) De zon (de motor van het weer) heeft nog een heleboel geheimen en is niet constant in de tijd. De zonneactiviteit heeft zeker invloed op het klimaat.

6) Vulkaanuitbarstingen kunnen ons klimaat behoorlijk beïnvloeden.

7) We weten veel te weinig over het verband tussen klimaatveranderingen en veranderingen van het geomagnetisch veld. Een recent KMI-rapport stelt: kosmische stralen zijn verantwoordelijk voor ionisatie in de bovenste lagen van de troposfeer en hebben waarschijnlijk een invloed op het wolkendek.

8) Het is heel moeilijk om de waarnemingsgegevens uit het verleden te homogeniseren.

9) En tenslotte mogen we niet uit het oog verliezen dat ook zonder menselijke invloeden het klimaat zal wijzigen. Dat is in het verleden ook zo geweest.


Je kan toch niet ontkennen dat sinds 1987 de gemiddelde temperatuur flink is gestegen?

Dat is ongetwijfeld zo. De rapporten van het IPCC zijn duidelijk. Wel is het zo dat je een waarnemingstation anno 1840 niet kan vergelijken met de situatie in de 21-ste eeuw.

Ik stoor me soms aan alle onheilsvoorspellingen die breed worden uitgesmeerd in de media. Toen in 1990 plots een reeks stormen grote vernielingen veroorzaakte in de Benelux, werd dat aangegrepen om te verkondigen dat er veel meer zware stormen zouden komen. De voorbije jaren zijn er in onze regio relatief weinig stormen geweest. De gemiddelde windsnelheid neemt zelfs een ietsje af.

Een ander voorbeeld. Iedereen heeft het over Antarctica en het smelten van de Zuidpool. Nieuw onderzoek heeft aangetoond dat bij iets hogere temperaturen op de Zuidpool er meer sneeuw zal vallen. Meer sneeuw, dat wil zeggen dat de poolkap dan zal aangroeien en dus dikker worden. Die gegevens zijn bevestigd door het IPCC. Zie bijvoorbeeld http://www.knmi.nl/VinkCMS/explained_subject_detail.jsp?id=3151 . Paniekberichten over het snel en volledig afsmelten van de zuidpoolkap zijn volstrekte onzin.

De media gaan ook altijd uit van het allerslechtste scenario. In het nieuwe 2007-rapport van het IPCC wordt de zeespiegelstijging voor 2100 nu geschat tussen 18 en 59 cm. In de vorige versie gaf men als marge tussen 9 en 88 cm. Er zijn nog altijd veel mensen die denken dat tegen het jaar 2100 de zeespiegel zes meter zal gestegen zijn...


Is er dan niks aan de hand met de aarde?

Dat heb ik niet gezegd! De aarde warmt op. Dat is zonneklaar. Vooral aan de Noordpool zijn de veranderingen duidelijk zichtbaar. Het zeeijs van de noordpoolkap smelt weg in snel tempo.

Maar voor veel mensen blijft het toch een ver-van-mijn-bed-gebeuren. Iedereen komt mij in het voorjaar vragen wat voor zomer we zullen hebben. En dan willen ze natuurlijk een "goede" zomer, dat is: een warme en zonnige zomer. Als ik hen dan uitleg dat die hitte niet meteen leuk is en dat het broeikaseffect op de loer ligt, krijg ik hoongelach. Mensen willen blijkbaar hete zomers: ze denken enkel aan de terrasjes en gaan voorbij aan de ozonsmogproblemen en de ongemakken die langdurige hitte veroorzaakt bij oudere mensen.

Mijns inziens zijn er ook andere redenen om lief te zijn voor de aarde. Neem nu het probleem van het fijn stof. Die fijne stofdeeltjes veroorzaken heel wat schade en we kunnen er ons niet tegen beschermen. Iedereen kent in zijn omgeving wel mensen die last hebben van de luchtvervuiling. Het is geen toeval dat kinderen gevoeliger zijn aan de luchtwegen dan vroeger. Dat is een fenomeen dat iedereen kan vaststellen. Al ettelijke jaren kaart ik dit probleem aan in de media. Tot voor kort leek niemand te willen luisteren. Recent hebben anderen blijkbaar ook het fijne stof "ontdekt"...

Elk jaar sterven er in Vlaanderen meer dan 600 mensen tijdens piekconcentraties van fijn stof. Op lange termijn sterven jaarlijks ongeveer 8.000 Belgen te vroeg als gevolg van de luchtverontreiniging. In Nederland zou het jaarlijks gaan om 18.000 doden. Dat zijn cijfers die vele malen hoger liggen dan het jaarlijks aantal verkeersdoden. Waar wachten we op om dat probleem aan te pakken? Met dergelijke cijfers kan je veel beter de mensen wijzen op hun verantwoordelijkheid ten opzichte van het milieu. In Duitsland en in Italië staat men op dat gebied al veel verder.

We hebben in het verleden de natuur veel te veel uitgedaagd, door bijvoorbeeld te gaan wonen in natuurlijke overstromingsgebieden. Als we dan nog eens alles gaan betonneren en alle natuurlijke waterbuffersystemen vernietigen, is het in feite volstrekt normaal dat bij een stevige regenbui de laaggelegen gebieden onder water lopen. Dat heeft mijns inziens niet veel te maken met "het regent meer dan vroeger", maar wel met "we houden geen rekening met de natuur".

Om een lang verhaal kort te maken: natuurlijk zijn er grenzen aan de groei. Natuurlijk moeten we op zoek naar nieuwe en propere energiebronnen. Natuurlijk kunnen we korte afstanden beter met de fiets doen. Natuurlijk moeten we zuinig zijn met energie. We weten maar al te goed dat we op dit ogenblik te snel en te gretig leven, en dat onze levenswijze slachtoffers maakt.


Wat vind je van de Nobelprijs voor de vrede die in 2007 ging naar Al Gore en het IPCC?

Met Al Gore wordt vooral de mediafiguur bejubeld, de man die in 2006 met zijn film ‘An inconvenient truth’ de wereld veroverde. In de film zitten een aantal fouten, zijn de zaken ietwat fors voorgesteld. Dat is natuurlijk typisch voor de media: een boodschap wordt heel dikwijls heel confronterend gebracht om maximaal te kunnen scoren. Met als gevaar dat achteraf een aantal beweringen moet worden herroepen.

Dat belet natuurlijk niet dat Al Gore duidelijk heeft aangegeven dat er grenzen zijn aan de groei. Al Gore doet mensen nadenken. Hij heeft het hele milieuprobleem op de politieke agenda geplaatst en dat is wel een prijs waard.

Ik ben vooral blij dat ook het IPCC de Nobelprijs heeft gekregen. Zij hebben hun best gedaan om de zekerheden en onzekerheden over klimaatveranderingen zo goed mogelijk te vertalen naar het grote publiek.


Geef je om het milieu?

Absoluut zeker. Jarenlang al probeer ik in de weerberichten duidelijk te maken dat we verantwoordelijk zijn voor ons milieu. Items als CO-vergiftiging, ozonsmog en schadelijke UV heb ik al sinds 1992 in het weerbericht geïntroduceerd. De laatste jaren pas zijn de media er meer over gaan berichten. Ook inzake de problematiek van de fijne stofdeeltjes speel ik een voortrekkersrol. En ook de klimaatverandering wil ik aankaarten bij de mensen.

Zelf probeer ik het goede voorbeeld te geven door de fiets te promoten. Ik doe jaarlijks ongeveer 7.000 km woon-werkverkeer met de fiets, in 2009 zelfs 7.900 km. Eerst was dat met een elektrische fiets, maar in maart 2006 ben ik overgeschakeld op een gewone fiets. In het programma 'Man bijt hond' op VRT speelde ik met veel plezier het milieumanneke. Thuis hebben we zonnepanelen.

Maar als ik in de media suggereer dat 120 km/h een veel te hoge snelheid is die het milieu zwaar belast en ons verandert in echte "stresskiekens", krijg ik heel veel negatieve commentaar (zie ook rubriek mobiliteit van deze site). Ik vind dat allemaal erg vreemd. Sommige BV-collega's staan op de eerste rij om te roepen dat het niet goed gaat met de aarde... maar ze hebben wel een zware terreinwagen en dikwijls een zware voet. Ze maken jaarlijks verschillende (al dan niet gesponsorde) vliegtuigreizen naar zeer exotische locaties in andere werelddelen...

Geregeld krijg ik aanbiedingen van TV-programma's en NGO's om als "ambassadeur" andere landen te bezoeken: China, India, Mauretanië, Bolivia, ... Ik heb dat altijd principieel geweigerd. Mijns inziens focussen dergelijke reizen te veel op het BV-persoontje. Je maakt een goede beurt in de media en je pikt een gratis reis mee naar een speciale bestemming. Dergelijke trips kosten handenvol geld en vervuilen het milieu.

Ik wil blijven proberen om te midden van alle rampscenario's en extreme berichten nog kritische en neutrale informatie te geven. De rapporten van het IPCC vormen daarbij de leidraad.


Sommige mensen denken dat je je kritische houding over het broeikaseffect moest laten varen. Er zou druk zijn uitgeoefend om je te "bekeren".

In tegenstelling tot wat men suggereert in de media, is de verandering er geleidelijk aan gekomen. Dingen kritisch bekijken wil niet zeggen dat je je mening niet kan bijsturen. "Het zijn enkel de zotten die nooit van gedacht veranderen".

Mensen geloven graag in complottheorieën, waarbij iemand onder druk wordt gezet. Ik kan je met de hand op het hart verzekeren dat er door niemand ook maar de minste druk op mij is uitgeoefend. Het zou trouwens zeer contradictorisch zijn: iemand die kritisch is, bindt "plots" in en wordt een braaf schaapje. Zo ben ik niet.


Onlangs zijn er emails van belangrijke klimaatwetenschappers gehacked. Er zou geknoeid zijn met gegevens. Wat is daar aan de hand?

Het gaat over Climategate. Believers en non-believers bestoken elkaar met allerhande cijfers en theorieën. Nu, de stem van de critici moet wel degelijk gehoord worden. Wanneer men dingen in de doofpot steekt, is dit niet goed voor een democratie. Climategate stelt dat er in het verleden gegevens verdraaid zijn en in sommige gevallen zelfs verdwenen. De reputatie van hooggeplaatste klimaatwetenschappers komt in het gedrang. Het is een heel spijtige zaak.

Er zijn voldoende signalen die aangeven dat de milieudruk op de aarde zeer groot is. Actie is dus echt noodzakelijk, willen we de volgende generaties een toekomst geven. Maar het klimaatdebat moet in alle openheid gevoerd worden. Het kan niet dat een selecte groep topwetenschappers de touwtjes in handen heeft en onnauwkeurig is met de gegevens. Ik kan in elk geval met 100 procent zekerheid garanderen dat de waarnemingsreeks van Ukkel relevant is en overduidelijk aantoont dat de temperatuur gestegen is.


Waarom was jij niet op de klimaattop in Kopenhagen?

Heel eenvoudig: ik kon daar niets gaan doen. Ik heb het al dikwijls gezegd: God en klein Peerke gaan naar Kopenhagen. God moet daar absoluut zijn. Maar klein Peerke moet thuisblijven. En het goede voorbeeld geven.

Ik vind in dat verband de houding van de media nogal tweeslachtig. Voor en tijdens de top van Kopenhagen was er overdadig veel belangstelling van de pers. Zowat iedereen ging, vloog of danste naar Kopenhagen. Maar toen de top een flop werd en koning winter in 2009/2010 liet zien dat hij nog steeds voor sneeuwchaos kon zorgen, was de belangstelling voor de toestand van de klimaat opeens bijzaak geworden.

Het illustreert perfect de thesis dat de media zich veel te veel op sleeptouw laten nemen door de emoties van het moment. Voor een probleem als global change is zoiets dodelijk. Je moet de veranderingen in het klimaat zien over decennia. Focussen op individuele gebeurtenissen kan heel contraproductief werken...

Voor VRT maakte ik naar aanleiding van Kopenhagen 14 klimaattips. Sommige daarvan zetten veel kwaad bloed, omdat ze veel te ver zouden gaan. Nochtans kan ik je verzekeren dat iemand die de klimaattips ter harte neemt, elk jaar opnieuw duizenden euros zal besparen.

1) Schakel electrische toestellen uit
2) Ga op reis in eigen land
3) Er is dikwijls een alternatief voor de stroomverslindende droogkast
4) Liever een douche dan een bad
5) Ontdooi geregeld de diepvriezer
6) Vermijd het gebruik van airco
7) Meer seizoensgroenten en fruit, en niet te veel vlees
8) Gebruik groene stroom
9) Er zijn alternatieven voor de auto
10) Gebruik spaarlampen
11) Zet de thermostaat een graadje lager
12) Recycleer papier
13) Isoleer, isoleer en isoleer
14) Neem de fiets


Iets helemaal anders... Waarom ben je zoveel bezig met 'Kom op tegen Kanker'?

BVs worden gevraagd voor allerlei pensenkermissen en feestelijke openingen, maar ik heb daar altijd heel weigerachtig tegenover gestaan. Natuurlijk is het een heel interessant grijs schnabbelcircuit, waarmee je veel geld kan verdienen. Maar ik vind dat ik dat niet mag doen.

Natuurlijk zijn er ook veel goede doelen. Maar... als je iets voor het goede doel doet, weet je niet of de bedoelingen volledig zuiver zijn. In het begin heb ik het een aantal keren moeten meemaken dat ik pro deo meewerkte aan een kleinschalige benefiet om achteraf vast te stellen dat de organisator zich liet betalen.

Daarom heb ik gekozen voor een organisatie die je kan vertrouwen en die een goede naam heeft bij het publiek. Een schitterende organisatie als Kom op tegen Kanker mag mijn bekendheid maximaal gebruiken om de medemens te helpen. Sinds 2003 ben ik voorzitter van Kom op tegen Kanker, pro deo uiteraard (zie ook rubriek KOTK van deze site). Ik heb sindsdien al wonderlijke dingen meegemaakt en ongelooflijk veel solidariteit en liefde ervaren. In 2009 kreeg ik als voorzitter van Kom op tegen Kanker de Bosereprijs van de Vereniging voor Bos in Vlaanderen.

De opbrengsten van de campagnes gaan altijd in stijgende lijn. De actie van 2008-2009 was goed voor 13,4 miljoen euro. Dat is een HEEL groot bedrag.


Hoe ben je geïnteresseerd geraakt in sterrenkunde?

Ik ben zelf naar boven beginnen te kijken als gevolg van een heel romantisch onderonsje, mét een sterrenhemel. Van toen af aan ben ik veel beginnen te lezen over astronomie. Later stichtte ik in Mechelen een jongerengroepering die zich met sterrenkunde bezigheid: JVS-Pallas. We hebben schitterende tijden beleefd. JVS-Pallas was een baanbrekende groep jonge amateur-astronomen. In 1987 kreeg ik de Galileiprijs van de Vereniging voor Sterrenkunde voor alle Pallaswerk. In 1994 presenteerde ik een grote VRT-documentaire over Mercator.

Het leuke aan sterrenkunde is dat je wordt teruggeworpen op jezelf. Je wordt heel klein en leert alles relativeren. Daardoor begin je meer over jezelf na te denken. Wij en onze problemen zijn zo klein terwijl de sterren zo gróót zijn.

Maar het is niet alleen een confrontatie met jezelf, want tegelijk ervaar je dat iedereen, net zoals jij, vol verbazing met je mee kijkt. Sterrenkunde zorgt ervoor dat als het donker wordt, alle kleuren ook mee wegvallen: blank en zwart, rood en bruin kijken allemaal vol bewondering samen naar boven. In de geschiedenis hebben alle culturen naar de hemel gekeken. De Arabieren hebben bijvoorbeeld namen gegeven aan de sterren. Wij gebruiken nu nog de Arabische namen.

Je leert dus niet alleen relativeren maar ook met anderen omgaan. Dat vind ik een fijne ervaring, vooral als de hobby kan uitgroeien tot een levensattitude. Ik ben trouwens erg fier dat de Koninklijke Sterrenwacht van België me in 2009 heeft gevraagd om ambassadeur te zijn van het Internationale jaar van de sterrenkunde (IYA09).


Heb je nog tijd om zelf te kijken naar de hemel?

Dat is fel verminderd en mijn hernia maakt het er ook niet gemakkelijker op. 24 jaar geleden heb ik een hernia gehad, waarvan ik genezen ben. Ik heb echter terug een nieuwe hernia, weliswaar onder controle, maar een van de vreemde dingen is dat ik niet langer dan een minuut naar boven kan kijken, anders is er morgen geen weerbericht. Ik heb al gezegd dat als ze me begraven, ze een venstertje moeten voorzien zodat ik naar de sterren kan kijken! (lach)

Er bestaan natuurlijk zenitprisma's (waardoor je onder een hoek van 90° kan kijken zodat je je hoofd niet teveel moet draaien), maar in de praktijk is dit niet doenbaar. Ik had verschillende telescopen, ook al heb ik er volgens sommigen niet meer dan twee nodig, één per oog (lach). Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan en er staat terug een telescoopje in de huiskamer. Wist je trouwens dat een verrekijker een heel goede telescoop is?

Ik ben al bijna 30 jaar ook actief lid van volkssterrenwacht MIRA in Grimbergen. Daar staan fantastische telescopen waarmee ik naar de zon, de maan, de planeten en de sterren kan kijken. Het mooie van zo'n volkssterrenwacht is trouwens dat iedereen daar welkom is. Ik kan je de volkssterrenwacht van harte aanraden. Een bezoekje aan de volkssterrenwacht is een schitterende belevenis. Elke laatste vrijdag van de maand (behalve in de maanden juli en augustus) geef ik als vrijwilliger een spreekbeurt op MIRA over een astronomisch of weerkundig onderwerp: de astroclub. Ik steek daar heel veel tijd in, maar het is enorm plezierig om een publiek te kunnen begeesteren.


Zou je zelf ruimtevaarder willen worden?

Natuurlijk! Ik zou echt heel graag eens een ruimtetrip maken. Als je loskomt van de aarde en er gewoon rond kan cirkelen en je ziet de aarde met z’n frêle kleuren in het pikzwart van het heelal, dat is echt magnifiek. Op zo’n moment denk je niet meer na over je woonplaats, over Vlaanderen, België of zelfs Europa. Op zo’n moment ben je echt wereldburger. Bovendien wil ik dolgraag eens voelen hoe het is om gewichtloos te zijn!


Wat zou je dan willen bezoeken? Waarom?

Ik wil overal naar toe! Echt overal. Star Trek achterna, reizen door de ruimte. Maar je hoeft niet ver weg te gaan om mooie plekken te zien. Je hoeft daarvoor geen spaceshuttle te nemen, zelfs geen vliegtuig. Gewoon met je fiets kan je al fantastische plekken ontdekken en heel mooie dingen zien.


Hoe oud zijn je kinderen?

De tweeling Elke en Maarten is 21, Tom 19 en Dieter 9 jaar.


Een groot verschil.

Ja, dat klopt. We hebben lang gedacht om het bij drie kinderen te houden, maar als je ouder wordt en plezier aan je kinderen blijft hebben, begint het te kriebelen om er nog eentje te krijgen. (korte pauze)

De pers legt graag heel het leven van bekende Vlamingen bloot. Vele Tv-collega's vinden dat niet erg. Mijn vrouw en ik hebben afgesproken dat privé-leven privé is . De pers mag alles vragen over het weer en de wetenschap, maar de voordeur bij ons thuis is de grens. De Vlaamse media respecteren dat.

De hoofdredacteur van een populair weekblad verwoordde het ooit zo: "Frank Deboosere heeft te weinig star quality om ooit op de voorpagina te staan". De man heeft gelijk. Ik krijg geregeld aanbiedingen van tijdschriften om samen met vrouw en kinderen én een fotograaf een snoepreisje te maken naar een leuke bestemming. Ik heb dat altijd geweigerd. Anderen niet... Maar het resultaat is wel dat je weinig star quality hebt.


Vind je dat er voldoende aandacht wordt besteed aan sterrenkunde en wetenschap in de media?

Het mag meer zijn... Het spijtige is dat er zowel in de elektronische als de geschreven media nauwelijks nog wetenschapsjournalisten zijn. Dan heb ik liever dat ze er niet over berichten, in plaats van drakenberichten te moeten lezen.

Ik ben nu al 23 jaar bezig, dus ik kan al eens mijn eigen ding doen. Het weerbericht is dan ook een mooi uithangbord voor wetenschap, ruimtevaart en astronomie.


Heb je politieke ambities?

Ik heb geen politieke kleur. Maar ik zou nooit in zee willen gaan met ondemocratische partijen. In alle partijen kom ik gedreven mensen tegen. Politiek is iets dat dicht bij de mensen staat. Politiek is iets fantastisch. En zolang het democratische beginsel er is, speel ik mee. Mijn eigen rol, langs de zijlijn weliswaar. De rol van het promoten van de broze democratie.


Je vertelde al over de liefde voor muziek...

Wel, ik heb van mijn ouders de liefde voor klassieke muziek geërfd. Later zijn daar allerlei andere muzieksoorten bijgekomen. Ik had ook het geluk om notenleer te mogen volgen, en daarna harmonie (= het uitschrijven van begeleidingen) en piano. In 2000 ben ik opnieuw gaan studeren, en in 2003 heb ik mijn pianostudies aan de muziekschool van Londerzeel beëindigd.

Let wel: ik ben zeker geen goed pianist. Maar ik amuseer me en speel zowel klassiek als evergreens en ragtime en nog veel meer. In 1994, 1995 en 1998 bracht ik telkens samen met enkele andere componisten een CD op de markt: Art for Ears 1, 2 en 3. Daarop allemaal "ambient" muziek à la Brian Eno en Kraftwerk (maar dan veel minder goed). De films die ik monteer voor volkssterrenwacht MIRA, sonoriseer ik ook altijd met eigen composities. Meer info vind je hier.


Waar kan ik meer over sterrenkunde te weten komen?

De Vereniging voor Sterrenkunde (VVS) en het jongerenonderdeel, de jongerenvereniging voor sterrenkunde (JVS) zijn schitterende organisaties.
Bibliotheken en het internet bieden ook veel informatie aan. Dat in combinatie met de volkssterrenwachten waarvan er één per provincie is (in West-Vlaanderen zelfs twee), maakt dat sterrenkunde heel veel mensen kan boeien. In Wallonië hebben ze dat systeem van volkssterrenwachten niet.


Maar in Wallonië is er minder lichtvervuiling.

Ja, dat klopt, wij hebben hier ongelooflijk veel last van nodeloos licht. Niet dat we voor een donkere toekomst zijn, maar als alle licht naar beneden wordt gericht en de plaatsen belicht, die je moet verlichten, dan zou er al heel wat minder lichtvervuiling zijn. Het spijtige is dat heel wat lichtkappen slecht gericht zijn, en dus meer de hémel dan de weg verlichten. Gevolg: als je een satellietfoto van de wereld maakt bij nacht, zie je een grote witgele vlek op het plaatsje waar België ligt. Als Vlaamse amateurs eens naar de melkweg willen kijken, dan moeten ze vluchten naar de Westhoek, Limburg of verder naar de Alpen.

Veel mensen denken dat het veiliger is als ze alles verlichten maar een recent tegenvoorbeeld is Denemarken, waar men veel op lichtvervuiling let. Denemarken is dus een donker land en wat blijkt? Er zijn drie keer minder verkeersdoden dan in België. In Frankrijk waar enkel de op- en afritten worden verlicht, zijn er veel minder verkeersdoden. Wij creëren een vals gevoel van veiligheid. We moeten gewoon aanvaarden dat donkerte een natuurlijke vijand is en dat we dat niet kunnen verhelpen met lichtjes. We moeten ons gewoon aanpassen.


Als je het in het land voor het zeggen had, wat is dan het eerste dat je zou veranderen?

Goh, nu overval je mij. Ik zou proberen om de mensen veel solidairder te maken. We hebben het heus niet zo slecht. En als ik minister zou zijn, zou ik zelf het goede voorbeeld geven! Ik zou niet in een dikke bak rondrijden. Absoluut niet. Onder de mensen staan, ik bedoel letterlijk en figuurlijk, zodat je met iedereen contact hebt. Het eerste dat ik zou doen is dan misschien wel de mensen meer laten zingen en meer met muziek laten bezig zijn. De longen zouden wijder opengaan en we zouden ons veel meer amuseren. Zingen en met muziek bezig zijn, da's een heel fijne uitlaatklep en bovendien verzacht muziek de zeden.

Terug naar beginpagina