De koudste nacht van het jaar (dat is de nacht met de laagste minimumtemperatuur van het jaar) komt meestal voor in de loop van de maanden december, januari of februari. Maar er zijn uitzonderingen: je kan op de grafiek hiernaast op zoek gaan naar de uiterste data... en die zijn redelijk spectaculair.


Bemerk dat op sommige jaren er verschillende dagen waren met exact dezelfde laagste minimumtemperatuur van het jaar.


Op de grafiek hiernaast kan je ook de uiterste temperatuurwaarden opzoeken. Er is blijkbaar een groot verschil in laagste minimumtemperatuur van jaar tot jaar... De laagste minimumtemperatuur ooit gemeten in Ukkel was in 1881. Het winterseizoen met de zachtste laagste minimumtemperatuur is dat van 1974 - 1975.


Hou er wel rekening mee dat één lage minimumtemperatuur niet noodzakelijk betekent dat de hele winter heel koud was - en omgekeerd. Kijk eens naar het aantal ijsdagen en vorstdagen voor de verschillende winters.


Tijdens sommige barre winterperiodes ging de laagste minimumtemperatuur onder de MIN tien graden. Wanneer gebeurde dat voor het laatst?


Door met de schuiver de grafiek volledig te maken, kan je berekenen wanneer gemiddeld gesproken de koudste nacht van het jaar valt. Waarom is dat niet 21 of 22 december, het begin van de winter, als de zon het laagst aan de hemel staat? Het antwoord vind je hier.


Ik heb voor deze berekeningen al de nodige correctiefactoren toegepast. Tot mei 1983 gebeurden de waarnemingen immers in een open thermometerhut. Ook heb ik (bij het berekenen van de gemiddeld koudste nacht) gecorrigeerd voor de schrikkeljaren.


Deze grafiek is het resultaat van meer dan 170 jaar onafgebroken waarnemen. En dat is niet zo eenvoudig als het lijkt...