Nieuws archief       Nieuws 2006    Nieuws 2007    Nieuws 2008    Nieuws 2009    Nieuws 2010    Nieuws 2011    Nieuws 2012

(13 februari 2012)           Vandaag het einde van de koudegolf. De dooi zorgt voor zeer gladde wegen. Wees voorzichtig.

Hier vind je een overzicht van de langdurigste koudegolven in Ukkel. Wat we deze maand hebben meegemaakt, is heel straf, maar geen record. De media willen steevast kunnen uitpakken met "recordwaarden".

Natuurlijk is het zo dat een bepaald weerfenomeen altijd een "record" is door te zeggen dat het XX tijd is geleden dat we nog zo'n fenomeen meemaakten. Maar in de klimatologie spreken we over een record als het fenomeen nog nooit zo hevig is geweest sinds het begin van de waarnemingen in Ukkel in 1833.

Er kan maar één record zijn... Anders is alles een record: "Het is van gisteren geleden dat het nog zo koud was! Een record!"




(11 februari 2012)           Voor de dertiende dag op rij een ijsdag in Ukkel.

Zo'n lange periode met permanente vorst komt niet zo vaak voor. In de winters van 1996-1997 en 1986-1987 kregen we 12 opeenvolgende ijsdagen. De winter van 1946-1947 was goed voor dertien opeenvolgende ijsdagen. In de winter van 1941-1942 kregen we een periode van 14 opeenvolgende ijsdagen. Je kan alle dagelijkse temperaturen (maxima en minima) hier opvragen.

De bovenstaande lijst is gebaseerd is gebaseerd op metingen die zijn omgerekend naar gesloten thermometerhut. Mogelijk wordt 12 februari 2012 ook nog een ijsdag - maar dat zullen we pas weten in de loop van 13 februari 2012 (als de definitieve waarnemingen bekend zijn).

Sommige lange winterperioden lijken hier te ontbreken, bijvoorbeeld de heel strenge winterperiode in februari 1956 en de gehele winter van 1962-1963. Toen waren er af en toe dagen dat het kwik heel even boven het vriespunt kwam - geen opeenvolgende reeks ijsdagen dus.




(7 februari 2012)           Opnieuw een zeer koude nacht.

Dit zijn de temperaturen van 8 uur 's ochtends. Het zijn niet noodzakelijk de laagste temperaturen die de voorbije nacht werden gemeten.

Sinds 30 januari 2012 is het in Ukkel continu blijven vriezen. Echte ijsdagen dus. Volgens de Belgische definitie (K.M.I.) mogen we sinds 2 februari 2012 spreken over een koudegolf. Voor een koudegolf hebben we vijf dagen met nachtvorst nodig (vorstdagen) , en drie van de vijf dagen moet het ook overdag blijven vriezen (ijsdagen). We zitten vandaag dus aan dag 10 van de koudegolf (Belgische definitie).

De Nederlandse definitie is heel wat strenger. Een koudegolf is volgens definitie van het K.N.M.I. een aaneengesloten periode in De Bilt van minstens vijf ijsdagen, waarvan op drie dagen de minimumtemperatuur lager is dan MIN 10 graden (strenge vorst). Ook volgens de Nederlandse definitie mogen we nu spreken over een koudegolf.


Volgens de strenge (Nederlandse) definitie is het geleden van januari 1997 dat we in België nog een koudegolf hadden. Toen duurde de koudegolf 12 dagen.


Bemerk de strenge winter van 1985 met drie koudegolven.

In februari 1956 waren er volgens deze definitie drie koudegolven van respectievelijk zes, zes en tien dagen.




(5 februari 2012)           Afgelopen nacht ging het kwik in Ukkel naar MIN 11.2 graden. In Elsenborn bedroeg de minimumtemperatuur zelfs MIN 19.5 graden. De minimumtemperatuur van 4/5 februari 2012 is wel gemeten voor middernacht.






(4 februari 2012)           Opnieuw de koudste nacht van het jaar. Boven de sneeuw kan de lucht bij nachtelijke opklaringen heel fel afkoelen. De sneeuwlaag isoleert immers: onder de sneeuwlaag blijft het wat warmer, en tegelijk kan de warmte van de grond niet worden doorgegeven aan de onderste lagen van de atmosfeer. Bovendien is de wind grotendeels weggevallen.

Dit zijn dus de laagste temperaturen die werden opgetekend tussen 19 uur en 7 uur. Dat is niet noodzakelijk de laagste temperatuur van die ochtend. Bij helder weer wordt die soms gemeten vlak na zonsopkomst. En inderdaad: om 9 uur vanochtend in Retie een temperatuur van MIN 18.6 graden en in Ukkel MIN 12.6 graden.




(3 februari 2012)           Droge winterkou... en voorlopig de koudste nacht van het jaar.

Let wel, dit zijn de temperaturen van 8 uur 's ochtends. Het zijn niet noodzakelijk de laagste temperaturen die de voorbije nacht werden gemeten.


In de namiddag is het vanuit het noorden dan beginnen te sneeuwen. Het ging meestal om kleine sneeuwvlokken, omdat de temperaturen zo laag waren. In de media heeft men het over hevige sneeuwval... maar dat blijkt alvast niet uit de waarnemingen van 19 uur. De weerstations maten 1 tot 4 cm. In Kleine Brogel ligt 7 cm, maar daar was er de voorbije dagen al sneeuw gevallen.

De verkeerschaos moet mijns inziens in de eerste plaats dan ook worden toegeschreven aan het (veel te drukke) verkeer, vooral tijdens een vrijdagavond-spits. Het minste probleem heeft tegenwoordig heel zware gevolgen (zie ook hier).

In de winters van 1973-1974, 1978-1979, 1981-1982 en 1984-1985 is op de meeste plaatsen in Vlaanderen een sneeuwtapijt gemeten van 10 tot 30 cm. Toch was er toen veel minder chaos, gewoon omdat de wegen toen niet zo verzadigd waren.

In december 2010 hebben we veel imposantere sneeuwhoogtes gemeten.

Na de sneeuwzone kwamen vanuit het noorden snel nieuwe opklaringen en dook het kwik omlaag. Het wordt opnieuw een zeer koude nacht.




(2 februari 2012)           Het is nog wat kouder dan de vorige nacht. Het koudegevoel wordt aangewakkerd door de strakke noordoostelijke wind.





(1 februari 2012)           Daar is de winterkou!





(31 januari 2012)           Wetenschappen scoren niet hoog in de media. Nochtans is wetenschappelijke kennis de manier bij uitstek om de 21ste eeuw aan te kunnen. Zonder wetenschappen dreigt chaos, werkloosheid en armoede.

Gelukkig zijn er tal van initiatieven om jonge mensen aan te moedigen wetenschappen te gaan studeren. Zo is er paniek in de atmosfeer. Dat leert jongeren van 10 tot 14 jaar om metingen te doen over UV, ozon, koolstofdioxide en fijn stof in de atmosfeer. Heel mooi gepresenteerd en heel uitnodigend voor jonge mensen (en hun leerkrachten) om op een positieve manier met het milieu bezig te zijn.

Vandaag start de vijfde editie van de Vlaamse Sterrenkunde Olympiade. Dat is een wedstrijd gericht voor scholieren van de derde graad van het secundair onderwijs. Je kan er een waarnemingssessie met de professionele Mercator-telescoop op de Canarische Eilanden mee winnen.





(24 januari 2012)           Gisteren 23 januari 2012 was er om 4.59 uur een hevige uitbarsting op de zon. De CME (Coronal Mass Ejection) zal waarschijnlijk een zonnestorm veroorzaken.

De beelden hierboven zijn afkomstig van de Amerikaanse sonde SDO (Solar Dynamics Observer). Je ziet een timelapse-filmpje van de zonneschijf. De uitbarsting is overduidelijk zichtbaar.

Men verwacht dat de elektrisch geladen deeltjes de aarde zullen bereiken vandaag om 15.18 uur (met een onzekerheid van 7 uur).

Gevaar voor de aarde is er niet. De zonnestorm zal poollicht veroorzaken, dat mogelijk ook in onze streken zichtbaar is. Als het weer meezit tenminste. Waarschijnlijk is het zwaarbewolkt ;-(

UPDATE: de Koninklijke Sterrenwacht van België deelt mee dat de plasmawolk een snelheid had van ongeveer 1400 km/s. Satellietgegevens bevestigen dat de elektrisch geladen deeltjes vandaag rond 15.30 uur zijn gearriveerd bij de aarde. Er komt voor België een kleine geomagnetische storm, maar zeker niet meer dan dat. De kans om vannacht poollicht te zien, is zeer klein (ook al omdat het zwaarbewolkt en regenachtig blijft).





(15 januari 2012)           Eindelijk nog eens wat nachtelijke vrieskou. We zitten voor Ukkel nu aan drie vorstdagen.

Er volgt nu een wat koudere periode met lichte nachtvorst, maar overdag komt het kwik altijd boven het vriespunt.

Deze periode wordt in de volksweerkunde het putteke van de winter genoemd en gemiddeld gesproken lijkt dat te kloppen. Maar van jaar tot jaar zijn er toch wel heel grote verschillen.





(9 januari 2012)           De alarmerende berichten van eind oktober 2011 over een horrorwinter blijken niet te kloppen ;-)


Een groot commercieel weerbedrijf en Engelse en Duitse "weerdeskundigen" voorspelden voor deze winter temperaturen tot MIN 25 graden, veel oostelijke winden en extreme koude. Pure horror!

We hebben deze winterperiode nog maar twee vorstdagen gehad en dat was dan nog in november 2011. Ik ben even in de statistieken gedoken... Het is geleden van de winter 1974-1975 dat er op 9 januari in totaal nog maar twee vorstdagen waren. Die hele winter 1974-1975 stelde overigens niet veel voor. En ook nu is de natuur helemaal van slag. Ik kreeg zelfs een melding van vlinders.

Ook in de winters van 1872-1873 en 1852-1853 was er tot en met 9 januari van vrieskou nauwelijks sprake. Maar daarna is de vriezeman wel langsgekomen, met zelfs een aantal ijsdagen.

Het is dus nog altijd perfect mogelijk dat we pakweg in februari 2012 opeens nog echte winterkou krijgen. Maar een horrorwinter... dat lijkt me lichtjes overdreven.





(6 januari 2012)           Er is de voorbije 36 uur vrij veel neerslag gevallen. Op zich niets bijzonders, maar we hebben een kletsnatte voorgeschiedenis. In december 2011 heeft het heel veel geregend. De bodem is helemaal verzadigd. Als er dan nog water bijkomt, kan het niet in de grond dringen. Het wordt meteen afgevoerd. Sommige waterlopen hebben het daar heel moeilijk mee.





(5 januari 2012)           Het is nu 5 uur 's ochtends. De felste rukwinden werden tot nu toe aan zee gemeten. Koksijde haalde 97 km/h, Middelkerke 90 km/h. Vlieland (Nederland) meldt 115 km/h, Den Haag (Nederland) 112 km/h, Vlissingen (Nederland) 101 km/h.

De felste rukwinden verwacht ik in Vlaanderen tussen 6 en 12 uur, als verschillende buienlijnen van NW naar ZO over ons land trekken. De meeste stormschade wordt verwacht in Duitsland.

De storm heeft ondertussen in de media een naam gekregen, maar dat is pure commercie.

UPDATE 7 UUR: aan de kust nog steeds rukwinden tot 97 km/h (Koksijde). Op de buienlijn is er kans op onweer, hagel en felle rukwinden.

UPDATE 8 UUR: in het noorden van Oost-Vlaanderen enkele zware hagelbuien. In het noorden van het land weerklinken plaatselijk enkele donderslagen. De voorbije 12 uur is er in België van 1 tot 22 mm neerslag gevallen.

UPDATE 8.30 UUR: nu hagelbuien in delen van Oost-Vlaanderen en Antwerpen. Ze trekken van NW naar ZO.

UPDATE 9 UUR: nu felle buien met hagel op de lijn Mechelen-Hasselt, met daarop de hevigste rukwinden (90 km/h, lokaal nog meer). Dat systeem trekt naar het zuidoosten. In Sint-Katelijne-Waver waren er zonet rukwinden tot 108 km/h.

UPDATE 9.20 UUR: onweer in het zuiden van Limburg, met zeer veel neerslag en lokaal ook hagel. Goede radarbeelden vind je op de site van het KMI.

UPDATE 9.30 UUR: nu ook onweer op de grens tussen de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant, en in het oosten van Vlaams-Brabant.

UPDATE 9.40 UUR: onweer in het noorden van Oost-Vlaanderen met hagel. De felste buien situeren zich momenteel op een lijn Zeebrugge-Hasselt.

UPDATE 10.10 UUR: onweer nu in de 5 Vlaamse provincies, met lokaal hagel en hevige rukwinden. In Schaffen het afgelopen uur tot 94 km/h. Tussen de felle buien door is het droog en schijnt af en toe zelfs even de zon. Hagel o.a. in Oost-Vlaanderen.

UPDATE 10.50 UUR: onweershaarden nu in Henegouwen, Waals-Brabant en Namen. Aan de kust al brede opklaringen.

UPDATE 11.20 UUR: het ergste lijkt voorbij voor Vlaanderen. Nu nog onweer in het zuiden van het land. Het voorbije uur gingen de rukwinden in Semmerzake, Melle en Ernage tot 94 km/h.

UPDATE 12.15 UUR: tussen 11 en 12 uur haalde de hevigste rukwinden in Vlaanderen nog snelheden tot 83 km/h (Koksijde). In het zuiden van het land nog steeds veel regen. In Ernage (provincie Namen) haalde de felste rukwinden zelfs 122 km/h. De laatste onweders verlaten nu de provincie Luxemburg.

UPDATE 13.45 UUR: tussen 7 uur vanochtend en 13 uur vanmiddag viel er tussen ongeveer 1 en 18 mm neerslag. Zeebrugge kreeg 17 mm, Sint-Katelijne-Waver 16 mm, Schaffen 12 mm en Buzenol 18 mm. In Middelkerke en Ernage ging de gemiddelde windsnelheid even tot 21 m/s, dat is windkracht 9 (storm).

UPDATE 15.10 UUR: onweer in delen van West-Vlaanderen. Rukwinden tijdens de buien tot 90 km/h (Zeebrugge en Ernage).

UPDATE 16.45 UUR: het voorbije uur waren er in Koksijde nog rukwinden tot 101 km/h. De buien trekken van NW naar ZO door ons land.

UPDATE 18.40 UUR: de neerslaghoeveelheden van de voorbije 24 uur (van 4 januari om 19 uur tot 5 januari om 19 uur) bevestigen de voorspelling. In het westen is er gemiddeld minder neerslag gevallen dan in het centrum en het oosten van het land. Koploper is Buzenol met 38 mm. In Koksijde viel amper 3 mm.





(4 januari 2012)           We maken ons klaar voor een nieuwe storm, die vannacht (na middernacht) en morgenochtend (donderdag 5 januari 2012) ons land zal teisteren.

Aan de kust verwachten we rukwinden tot 105 km/h. In het noorden van het land is 100 km/h mogelijk. In het centrum van het land rukwinden tot 95 km/h, en in het zuiden ongeveer 90 km/h. Deze waarden kunnen in de loop van de dag nog bijgesteld worden, maar de orde van grootte is duidelijk.

Bovendien zal er veel neerslag vallen. De computermodellen berekenen voor donderdag 5 januari richtwaarden tussen 10 en 25 mm regen tussen 0 uur en 12 uur. Dat kan zorgen voor lokale wateroverlast. Ook donderdagnamiddag is er nog kans op felle buien. De westelijke wind zal dan wat luwen, maar rukwinden tot 80 km/h blijven mogelijk.

UPDATE 16 UUR: de prognose hierboven blijft geldig. Vooral in het noorden en het oosten van het land kan de regen overvloedig zijn en zorgen voor problemen.

UPDATE 21 UUR: de rukwinden halen snelheden tot 58 km/h, zowel aan de kust als in het binnenland. Op de pier van Zeebrugge werd 76 km/h gemeten.

UPDATE 22 UUR: de windsnelheid gaat nu geleidelijk in stijgende lijn. Hoogtepunt van de storm wordt verwacht tussen 4 en 11 uur morgenochtend. Rond de middag mogelijk nog een aantal felle buien met hevige rukwinden. Ik denk dat de schade in Nederland groter zal zijn dan in Vlaanderen.




(3 januari 2012)           Stormachtig weer in Vlaanderen.

De rukwinden waren tussen 14 en 16 uur aan zee het felst: Koksijde mat 101 km/h en Middelkerke 104 km/h. In Zeebrugge waren er rukwinden tot 115 km/h. Dat station bevindt zich op de oude kade, ongeveer 2 km van de eigenlijke kustlijn verwijderd. Niet verwonderlijk dat de rukwinden daar het hevigst waren. Maar de storm evolueerde razendsnel: om 17 uur in Zeebrugge nog rukwinden tot maximaal 58 km/h...

Er is een verschil tussen rukwinden en de gemiddelde windsnelheid. Gemiddeld over 10 minuten bereikte de wind aan zee een snelheid van 76 km/h, dat komt overeen met windkracht 9 (storm).

In het binnenland waren de rukwinden minder hevig. Ukkel spande de kroon met 94 km/h. Mogelijk werden langs de grens met Nederland fellere rukwinden gemeten, maar daar hebben we geen gegevens van.



De neerslaghoeveelheden zijn veeleer bescheiden. Tussen 7 en 19 uur viel er in Zelzate en in Kleine Brogel 10 mm, 9 mm in St-Katelijne-Waver, 5 mm in Ukkel. Maar de neerslagintensiteit lag soms erg hoog en dat zorgde plaatselijk voor wateroverlast.

Op volle zee was de situatie ernstiger. Tussen 13.50 uur en 14.50 uur op 10 meter hoogte een uur lang gemiddeld windkracht 10 op de Westhinder, een zandbank ongeveer 30 km voor onze kust. Daarmee kunnen we officieel spreken van een "zware storm op zee". Dat was al geleden van 31 januari 2008. De hoogste rukwind op de Westhinder bedroeg 116 km/u om 14.30 uur. Tijdens het hoogtepunt van de storm waren de golven op zee ruim 4 meter hoog. Aan de kust was dat "maar" 1m70, omdat de wind uit zuidzuidwest kwam en dus van over land. (bron Gert Coone)

In Groot-Brittannië werden rukwinden gemeten tot 174 km/h (Cairngorm Mountains). Glasgow haalde 146 km/h, Edinburgh ging tot 137 km/h.




(1 januari 2012)           De voorbije nacht was het erg zacht. In Ukkel bedroeg de minimumtemperatuur 10,4 graden. Het is geleden van de nieuwjaarsnacht van 1883 dat het 's nachts zo zacht bleef. Toen bedroeg de minimumtemperatuur 11,4 graden.

In feite heeft zo'n dagrecord weinig waarde. Op 30 december 2002 bedroeg de minimumtemperatuur 11,5 graden. Op 10 januari 2007 ging het kwik 's nachts zelfs niet onder 11,8 graden.

Maar de zachte nieuwjaarsnacht staat niet alleen, het was het orgelpunt van het warmste jaar ooit in België. In Ukkel bedroeg de gemiddelde jaartemp 11,6 graden. Dat is één tiende warmer dan het vorige recordjaar 2007.

Op de grafiek rechts kan je met de muis alle jaartemperaturen vanaf 1833 opvragen.

2011 was een erg zonnig jaar. Met 1782 uur zonneschijn komen we op de elfde plaats van zonnigste jaren ooit. Het was geleden van 2003 dat een jaar nog zo zonnig was. Dat was vooral te danken aan de lente 2011 en in mindere mate aan de herfst van 2011.

En dan zijn er nog de neerslagdagen, sneeuwdagen, onweersdagen, zomerdagen, tropische dagen en de gemiddelde windsnelheid van 2011.

Tenslotte nog nieuws van mijn site. Ik probeer deze site zo actueel mogelijk te houden. En dat wordt duidelijk geapprecieerd door de lezers. In 2011 kreeg mijn site meer dan 280.000 individuele bezoekers (een stijging van 40% in vergelijking met 2010) die meer dan één miljoen pagina's opvroegen. Dat leverde 1501 GB aan dataverkeer op.