Meestal hebben stormgebieden een diameter van enkele honderden kilometer. Het gaat dan ook om vrij grote, eerder traag bewegende diepe depressies die door hun omvang dagen van tevoren kunnen worden opgepikt door de weercomputers.

Maar heel soms ontstaan kleine depressies met een diameter van 100 km of zelfs minder. Dergelijke kleine systemen konden vroeger niet worden berekend door de computermodellen. Ze "verdwenen" gewoon van de computerkaarten omdat de berekeningen te ruw waren, niet fijnmazig genoeg. En zo kon het gebeuren dat er plots een storm opstak zonder dat de mensen verwittigd waren. Dat gebeurde bijvoorbeeld op 12 mei 1983 in Nederland.

Met de huidige generatie van krachtige computers kunnen we fijnere berekeningen maken voor meer punten per oppervlakte-eenheid. Daardoor zien we fijnere details en dat levert betere voorspellingen op. Zo weten we nu dat kleine venijnige depressies vrij plots kunnen ontstaan boven het Kanaal. Omdat het systeem lange tijd boven water blijft, kan de depressie snel uitdiepen tot 980 hPa en zelfs lager. Daardoor ontstaat een zeer krachtig windveld. Precies omdat het allemaal zo geniepig en kleinschalig gebeurt, spreekt men van een kanaalrat: sluipend, moeilijk op te sporen maar (soms) dodelijk. Op 28 mei 2000 maakte ons land kennis met zo'n kanaalrat. De plots opstekende rukwinden haalden snelheden tot 112 km/h.

UPDATE: Op 23 januari 2009 trok een kanaalrat (film) via de kust richting Nederland en Denemarken. De luchtdruk daalde 's middags aan zee tot 964 hPa, een zeer lage waarde. Daarna verwijderde de kern zich naar het noordoosten. De wind ruimde naar het westen tot het noordwesten en wakkerde fel aan, met rukwinden tot 90 km/h en veel regen.

Nog andere vragen?