Met supercomputers kunnen we de laatste jaren vrij nauwkeurig het weer voorspellen. Natuurlijk gaat dat beter voor de volgende dag (dag+1) dan voor volgende week (dag+7). Naarmate we verder in de toekomst kijken, worden de voorspellingen waziger, onnauwkeuriger, algemener. We maken wel vorderingen: de voorspelling voor dag+5 is nu even goed als tien jaar geleden de voorspelling voor dag+3.

In sommige atmosferische omstandigheden kunnen we betere prognoses maken dan op andere momenten. Maar hoe kunnen we nu weten hoe betrouwbaar onze voorspelling is? Dat doen we door het zogenaamde Ensemble Prediction System, kortweg EPS. Het ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts) laat sinds 1992 de supercomputer meer dan één keer de volledige weercyclus doorrekenen.

Naast het operationele model (dat uitgaat van correcte waarnemingen) wordt de atmosfeer tegenwoordig 50 keer herberekend. Het zou namelijk kunnen dat een waarneming niet volledig juist was en dat die foute waarneming grote gevolgen heeft in de verdere berekeningen. Door naast het operationele model 50 maal de beginvoorwaarden lichtjes te variëren, bekomt men 50 + 1 = 51 prognoses. En dat is zeer interessant.

We kunnen met die 51 prognoses namelijk zien hoe snel onze voorspellingen achteruitgaan. Als alle prognoses voor dag+6 nog mooi in de pas lopen en weinig spreiding vertonen, weten we dat we goed zitten met onze voorspelling. Als daarentegen bij dag+3 al grote onderlinge verschillen optreden, kunnen we maar beter voorzichtig zijn.

Met het EPS kunnen we bovendien uitspraken doen in kanstermen. De grafiek die ik op het eind van het weerbericht toon, geeft de temperatuur om 12 uur UT van het operationele model, terwijl de wazige band errond aangeeft waar 80% van alle prognoses zich bevinden.

Concreet: met EPS kunnen we bijvoorbeeld zeggen dat de temperatuur voor zaterdag (zie bijbehorende grafiek) volgens de weercomputer van het ECMWF 21 graden bedraagt, dat 90% van alle prognoses voor zaterdag hoger zijn dan 18 graden en dat 90% van alle prognoses lager zijn dan 25 graden. Je ziet op de grafiek ook dat de spreiding van de gegevens nauwelijks toeneemt met de tijd: dit is dus een voorbeeld van een tamelijk goed voorspelbare atmosfeer.

Hou er wel rekening mee dat de temperaturen op deze curve steeds de temperaturen van 12 uur UT zijn (in de winter komt dat overeen met 13 uur onze tijd, tijdens de zomertijd 14 uur onze tijd). De hoogste temperaturen van de dag worden meestal bereikt rond 14 of 15 uur UT en kunnen verschillende graden hoger zijn.

Nog andere vragen?