Waarom gaat de zon onder als een rode bol?
In een andere vraag hebben we geleerd waarom de lucht blauw is. De verstrooiing van het witte zonlicht aan de luchtmoleculen zorgt daarvoor. Het blauw wordt het meest verstrooid, wat overblijft aan de hemel is de karakteristieke "gele" kleur van de zon hoog aan het firmament.
Maar naarmate de zon lager aan de hemel staat, moeten de zonnestralen een langere weg afleggen door de atmosfeer. Het zonlicht wordt dus meer en meer verstrooid in alle richtingen. Vooral kortgolvig licht is daar gevoelig voor; Stilaan raken al de kortgolvige kleuren (paars, blauw, later ook groen en geel) als het ware weggefilterd door de verstrooiing. Wat overblijft is rood licht. Vandaar een rode zonsopgang en een rode zonsondergang.
Fijne stofdeeltjes kunnen het proces van verstrooiing beïnvloeden. Dat merk je bij lage zonnestand boven industriële gebieden. Ook vulkanen kunnen heel veel stof in de dampkring spuwen. Toen in 1991 de Pinatubo op de Filippijnen uitbarstte, ging dat vulkanisch stof de hele wereld rond. Gevolg: ook in onze contreien waren er eind 1991 en in 1992 wonderlijk kleurrijke zonsopkomsten en zonsondergangen te zien.
Ook in het najaar van 2008 stuurde een vulkaan (de Kasatochi) heel wat stof in de stratosfeer en waren de schemeringskleuren veel intenser dan gewoonlijk. In het voorjaar van 2010 was het de beurt aan de IJslandse Eyjafjallajökull om de schemeringskleuren feller te laten schijnen.