Wanneer hebben we de langste dag van het jaar?
De langste dag van het jaar valt bij het begin van de astronomische zomer. De zon komt die dag het hoogst aan de hemel. In ons land is dat deze eeuw altijd 20 of 21 juni.


Het begin van de astronomische zomer (zomersolstitium) is het moment waarop de zon loodrecht invalt op de kreeftskeerkring (23į26′ noorderbreedte). In de astronomie kunnen we dat moment heel precies bepalen (makkelijk tot op de minuut, zelfs tot op een fractie van een seconde). De astronomische zomer kan evengoed beginnen op 0.00 uur als op 23.59 uur en alle momenten daartussen.


En dat zorgt voor een probleem: wat als de astronomische zomer in BelgiŽ begint op een moment dat de zon zich onder de horizon bevindt? Wanneer hebben we dan de langste dag van het jaar?


In 2016 begon de astronomische zomer in BelgiŽ op 21 juni 2016 om 0.34 uur lokale tijd (zomertijd). Is de langste dag dan 21 juni of 20 juni?


Om het antwoord op deze (ietwat theoretische) vraag te kennen, moeten we kijken naar het moment van zonsondergang. Op 20 juni 2016 gaat de zon in Ukkel onder om 22.00 uur. Op 21 juni 2016 komt de zon op om 5.29 uur.


Even rekenen: 2 uur 34 minuten na de zonsondergang begint de astronomische zomer. En dan moeten we nog 4 uur 55 minuten wachten eer de zon opkomt (met dank aan Wouter Dessein voor het melden van een rekenfout). Het zomersolstitium valt dus dichter bij de zonsondergang van 20 juni 2016 dan bij de zonsopkomst van 21 juni 2016.


En dus was 20 juni 2016 in BelgiŽ de langste dag van het jaar. Het verschil met 21 juni 2016 bedraagt 0,3 seconden.


Let wel: dit is puur theorie. In de praktijk hangt het tijdstip van zonsondergang en zonsopkomst af van de toestand van de atmosfeer. Luchtdruk, luchtvochtigheid, temperatuur, ... het zijn allemaal factoren die het tijdstip kunnen veranderen met meer dan 0,3 seconden.


Maar puur theoretisch was in 2016 de langste dag van het jaar dus 20 juni 2016. In Brussel duurde de dag dan 16 uur 31 minuten en 08,68 seconden


Voor 2017 is het eenvoudig. De astronomische zomer begint op 21 juni 2017 om 06.24 uur. Dat is dus de langste dag. En de kortste nacht? Det is de nacht van 20/21 juni 2017.


Nog andere vragen?
Statistieken:
Online: 16
Vandaag: 126
Laatste week: 10.455
Pagina's: 25.258.944
sinds 15 aug 2010